EU handhaaft AI Act: labels verplicht voor chatbots en deepfakes

Chatbots, deepfakes en AI-content moeten voortaan duidelijk gelabeld worden. Ook crypto-bedrijven die AI inzetten voor support of marketing vallen onder de EU-regels.

Korte samenvatting

• De EU handhaaft nu de transparantieregels uit de AI Act voor chatbots, deepfakes en andere gemanipuleerde content.
• AI-systemen die met mensen communiceren moeten vanaf de eerste interactie duidelijk maken dat zij machinegestuurd zijn.
• Crypto-bedrijven die AI inzetten voor support, marketing of contentproductie kunnen direct onder deze labelplicht vallen.

De Europese Unie handhaaft sinds zondag de transparantieregels uit de AI Act. Chatbots moeten vanaf nu direct duidelijk maken dat gebruikers met een machine praten, terwijl AI-gegenereerde deepfakes en andere gemanipuleerde content zichtbaar gelabeld moeten worden. Voor crypto-bedrijven en tokenprojecten die AI inzetten in support, marketing of contentproductie kan dat direct relevant zijn.

Nieuwe plichten voor AI-systemen

De Europese Commissie bevestigde dat artikel 50 van de wet, het transparantiedeel, vanaf 2 augustus 2026 geldt. AI-systemen die rechtstreeks met mensen communiceren, zoals chatbots, voice assistants en agents, moeten vanaf de eerste interactie hun machine-status onthullen. Die plicht geldt voor aanbieders en partijen die het systeem inzetten in de EU, ongeacht waar het bedrijf zelf gevestigd is.

De regels gaan verder dan alleen gesprekken. Wie AI-gegenereerde of gemanipuleerde beelden, audio of video publiceert, moet dat als kunstmatig markeren. Ook tekst die bedoeld is om het publiek te informeren, krijgt een labelplicht, tenzij een menselijke redacteur de inhoud heeft gecontroleerd en daarvoor verantwoordelijkheid neemt. Voor emotieherkenning en biometrische categorisatie geldt bovendien dat betrokken personen geïnformeerd moeten worden.

Handhaving krijgt tanden

Tot nu toe leunde de AI Act vooral op vertrouwen, maar dat is nu veranderd. De AI Office van de Commissie en nationale toezichthouders kunnen voor het eerst documenten opvragen, modellen direct beoordelen, corrigerende maatregelen eisen of systemen van de EU-markt laten halen. Bij de zwaarste overtredingen kunnen boetes oplopen tot €35 miljoen of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet.

Voor transparantieovertredingen ligt de maximale boete op €15 miljoen of 3 procent van de wereldwijde omzet. Generatieve systemen die al op de markt waren, krijgen tot 2 december 2026 om machineleesbare watermerken toe te voegen aan synthetische content. Persoonlijk, niet-professioneel gebruik valt buiten de regels, maar zodra content commercieel of professioneel wordt ingezet, verandert dat beeld snel.

Waarom dit crypto raakt

De nieuwe regels kunnen vooral merkbaar zijn voor partijen in de cryptomarkt die AI gebruiken in klantcontact of promotie. AI-tradingbots, geautomatiseerde support en marketingvideo’s met gegenereerde beelden vallen al snel onder de transparantie-eisen. Omdat de wet geldt voor systemen die EU-gebruikers bereiken, kan ook een buitenlands cryptobedrijf ermee te maken krijgen.

De AI Act is bovendien de eerste brede AI-wetgeving die in de EU volledig wordt gehandhaafd, met een risicogebaseerde aanpak die zwaardere eisen legt op systemen met meer impact. Dat maakt de Europese aanpak strenger en consistenter dan in veel andere regio’s, en relevant voor crypto-bedrijven die hun producten in meerdere markten tegelijk uitrollen.