Zuid-Afrika wil crypto-overboekingen strenger afschermen

Treasury en de SARB willen particulieren en bedrijven strakker laten voldoen aan kapitaalcontroles, terwijl stablecoinstromen en crypto-activiteit juist hard groeiden.

• Regelgeving
• Stablecoin
• Bitcoin
• Beurzen

Korte samenvatting

• De cryptomarkt in Zuid-Afrika groeide in het jaar tot juni 2026 met 52% tot $39,3 miljard, ondanks een wereldwijde bear market.
• Treasury en de South African Reserve Bank werken aan strengere regels voor grensoverschrijdende crypto-overboekingen via een concept voor een crypto manual.
• Volgens Chainalysis kan de nieuwe regelgeving ook regionale cryptostromen raken, omdat Zuid-Afrika fungeert als een crypto hub in Afrika.

De cryptomarkt in Zuid-Afrika groeide in het jaar tot juni 2026 met 52% tot $39,3 miljard (€35,3 miljard). Tegelijk werkt de overheid aan strengere regels voor grensoverschrijdende crypto-overboekingen. Dat maakt het land opvallend: de markt groeide hard in een wereldwijde bear market, terwijl de toegang tot internationale stromen straks juist strakker kan worden afgebakend.

Groei ondanks bear market

Volgens Chainalysis steeg elke activiteitencategorie die het bedrijf in Zuid-Afrika volgde. Cross-border stablecointransfers en crypto service flows trokken de groei, terwijl stablecoins in P2P-kanalen in Sub-Sahara Afrika inmiddels op hetzelfde niveau zitten als Bitcoin. De instroom in stablecoins kwam in 2026 uit op $14,6 miljard (€13,1 miljard), gelijk aan BTC.

Ook business-like payments lieten stevige groei zien. Die categorie bereikte $8,34 miljard (€7,5 miljard) over de afgelopen 12 maanden en steeg elk kwartaal verder. Het laatste kwartaal lag meer dan $1 miljard (€0,9 miljard) boven het eerste kwartaal. In die categorie zitten zowel P2P-handelaren als merchants. De instroom naar institutionele activiteit kwam uit op $1,29 miljard (€1,2 miljard).

Nieuwe regels voor grensverkeer

Treasury en de South African Reserve Bank publiceerden op 3 augustus een concept voor een crypto manual voor cross-border activiteiten. Daarin zouden particulieren crypto alleen nog offshore mogen sturen via geautoriseerde lokale aanbieders en binnen hun bestaande buitenlandse ruimte. Bedrijven zouden crypto helemaal niet over de grens mogen verplaatsen zonder aparte toestemming van de SARB.

De Financial Sector Conduct Authority had eind maart 310 crypto asset service providers gelicentieerd, maar die vergunning zou onder het concept niet genoeg zijn voor grensoverschrijdend werk. Aanbieders zouden dan extra SARB-toestemming nodig hebben binnen een drieledig systeem dat nog niet van kracht is. De sector uitte zorgen over extra compliance en operationele lasten, terwijl de overheid ook kijkt naar aansluiting op bestaande regels voor kapitaalstromen.

Waarom dit regionaal telt

Zuid-Afrika fungeert volgens Chainalysis ook als een regionale crypto hub. De betalingsstromen naar Nigeria, Kenia, de DRC, Tanzania, Namibië en Zimbabwe overlappen met de bredere investeringsrelaties van het land. Als de nieuwe regels worden aangescherpt, kan dat dus niet alleen lokale gebruikers raken, maar ook de manier waarop crypto in de regio over grenzen beweegt.

De timing is extra relevant omdat Zuid-Afrika in oktober 2025 van de grijze lijst voor witwasrisico’s afkwam. De overheid heeft nog geen datum genoemd voor een tweede conceptversie, maar minister van Financiën Enoch Godongwana zei op 21 oktober dat Treasury die wel wil publiceren na duizenden reacties uit de markt.