Bank of Japan verhoogt rente naar hoogste niveau in 30 jaar tijdens leiderschapsonzekerheid

De BOJ lijkt de rente naar 1% te verhogen, terwijl de ziekte van gouverneur Ueda vragen oproept over het vervolg van het beleid. De yen en inflatie blijven daarbij de belangrijkste drijfveren.

Korte samenvatting

• De Bank of Japan verhoogt naar verwachting de benchmarkrente naar 1%, het hoogste niveau sinds 1995.
• Gouverneur Kazuo Ueda mist de beleidsvergadering wegens ziekenhuisopname; Ryozo Himino en Shinichi Uchida nemen zijn taken over.
• De BOJ staat onder druk door hoge inflatie, een zwakke yen en onzekerheid over toekomstige renteverhogingen.

De Bank of Japan (BOJ) staat op het punt haar benchmarkrente te verhogen naar 1%, een niveau dat het land sinds 1995 niet meer heeft gezien. Deze stap wordt bijna unaniem verwacht tijdens de beleidsvergadering van 15 en 16 juni, maar de ziekte van gouverneur Kazuo Ueda werpt een schaduw over de toekomst van het monetaire beleid.

Renteverhoging ondanks leiderschapsonzekerheid

Gouverneur Ueda, die sinds april de leiding had over het beleid, is sinds 10 juni opgenomen in het ziekenhuis vanwege een geïnfecteerde levercyste. Dit is de eerste keer sinds 1998 dat een BOJ-gouverneur een beleidsvergadering moet missen. Zijn plaats wordt ingenomen door plaatsvervangend gouverneur Ryozo Himino, terwijl Shinichi Uchida, eveneens plaatsvervangend gouverneur en recentelijk gediagnosticeerd met leukemie, de persconferentie na de vergadering zal leiden.

Ondanks deze uitzonderlijke situatie is de renteverhoging naar 1% vrijwel zeker. De inflatie, gemeten aan de hand van de stijging van de groothandelsprijzen met 4,9% ten opzichte van vorig jaar, en de verzwakking van de yen tot onder 160 per dollar, vormen sterke argumenten. Japan heeft sinds eind april al 11,7 biljoen yen (ongeveer 73 miljard dollar) uitgegeven aan valutainterventies om de daling van de yen te vertragen.

Onzekerheid over toekomstige rentestappen

Hoewel de aankomende verhoging vaststaat, blijft het onduidelijk hoe het beleid zich daarna zal ontwikkelen. Analisten van Nomura Securities geven aan dat de BOJ mogelijk terughoudend zal zijn in het geven van duidelijke signalen over toekomstige renteverhogingen. De verhoging wordt gezien als een defensieve maatregel om verdere depreciatie van de yen tegen te gaan.

Een meerderheid van economen verwacht dat de rente later dit jaar verder kan stijgen naar 1,25%, en mogelijk tot 1,5% in het midden van 2027. Toch kan de politieke agenda deze plannen beïnvloeden. Premier Sanae Takaichi, die een voorkeur heeft voor een soepel fiscaal en monetair beleid, krijgt in juli 2027 de mogelijkheid om de samenstelling van de BOJ-raad te wijzigen wanneer de termijnen van twee hawkish leden aflopen. Dit kan het toekomstige beleid aanzienlijk beïnvloeden.

Relevantie voor Europese en wereldwijde markten

De beleidswijzigingen van de BOJ hebben wereldwijde impact, aangezien Japan een belangrijke speler is in de internationale financiële markten. De renteverhogingen en de wisselkoersbewegingen van de yen kunnen invloed hebben op valutamarkten, handelsstromen en investeringsbeslissingen buiten Japan. Europese beleggers en beleidsmakers volgen deze ontwikkelingen dan ook nauwgezet, omdat ze kunnen wijzen op bredere trends in het mondiale monetaire beleid en economische groei.

De komende periode zal duidelijk maken hoe de BOJ haar beleid voortzet in een tijd van interne onzekerheid en externe economische uitdagingen, waarbij de gezondheid van gouverneur Ueda en de politieke dynamiek in Japan belangrijke factoren blijven.