Poolse aanklagers breiden Zondacrypto-onderzoek verder uit
Roman Ż. is de vijfde verdachte in het onderzoek naar BitBay/Zondacrypto, waar klanten volgens de Poolse justitie samen minstens 350 miljoen zloty misliepen.
Korte samenvatting
- Poolse aanklagers hebben een vijfde verdachte aangeklaagd in het onderzoek naar BitBay, later omgedoopt tot Zondacrypto.
- Roman Ż. werd opgepakt in Silezië en wordt verdacht van onder meer fraude; hij ontkent de beschuldigingen.
- Klanten zouden samen minstens 350 miljoen zloty hebben verloren, terwijl het fraude- en witwasonderzoek tot volgend jaar is verlengd.
Poolse aanklagers hebben een voormalige zakenpartner van Sylwester Suszek aangeklaagd in het onderzoek naar de ingestorte crypto exchange BitBay, later omgedoopt tot Zondacrypto. Het gaat om de vijfde verdachte die in beeld komt sinds het dossier werd samengevoegd met het onderzoek naar de verdwijning van de oprichter.
Nieuwe verdachte in beeld
Roman Ż. werd volgens de Poolse autoriteiten aangeklaagd voor twee feiten, waaronder fraude. Hij werd zaterdag opgepakt in de Poolse regio Silezië en zou volgens zijn advocaat hebben meegeholpen aan het beheer van BitBay voordat het bedrijf Zonda werd.
De aanklagers willen dat Ż. voorlopig vast blijft zitten. Volgens advocaat Błażej Gazda ontkent zijn cliënt de beschuldigingen en heeft hij de onderzoekers een uitgebreide verklaring gegeven. De tweede aanklacht is nog niet publiek toegelicht.
Tijdens doorzoekingen nam de politie dure horloges en documenten in beslag die aan Zondacrypto zijn gelinkt. De aanklagers zeiden dat zij de arrestatie hebben bevolen omdat zij vreesden dat Ż. zou vluchten nadat hij had gehoord dat hij naar China wilde reizen.
Gevolgen voor klanten
De zaak draait om de val van een exchange die in 2014 begon als BitBay en in 2021 werd omgedoopt tot Zondacrypto. Het platform had toen meer dan 1 miljoen geregistreerde gebruikers. In april stopte de exchange met handelen nadat klanten melding maakten van bevroren of vertraagde opnames.
Eerder waren er al betalingsvertragingen voor sommige klanten en op 17 maart werden bitcoin-stortingen stilgelegd, waarbij het bedrijf wees op marktvolatiliteit. Kort daarna ging de website offline. De Estse financiële inlichtingeneenheid schorste bovendien deels de vergunning van BB Trade Estonia OÜ, de entiteit achter het merk, waardoor het geen nieuwe assets meer mocht aannemen.
Volgens de autoriteiten liepen klanten samen minstens 350 miljoen zloty, ongeveer $94 miljoen (€80,9 miljoen), mis. De Poolse justitie ontving in juni al meer dan 3.600 klachten en het onderzoek naar vermoedelijke grootschalige fraude en witwassen is inmiddels verlengd tot volgend jaar. Ook staat er volgens lokale media nog 4 miljoen euro op een geblokkeerde bankrekening.
Waarom dit relevant is
De zaak laat zien hoe snel een grote crypto exchange kan uitgroeien tot een breed strafrechtelijk dossier, zeker wanneer klanttegoeden vastlopen en toezichthouders ingrijpen. Voor Europese crypto lezers is vooral relevant dat de zaak niet alleen draait om bedrijfsfalen, maar ook om vergunningen, toezicht en de vraag wie verantwoordelijk was voor het beheer van klantmiddelen.
De geschiedenis van BitBay speelt daarbij mee. De Poolse toezichthouder KNF zette het platform al in 2018 op een openbare waarschuwingslijst wegens ongeoorloofde financiële activiteiten. Daarna verplaatste de exchange zijn activiteiten in 2019 eerst naar Malta en later naar Estland, buiten direct Pools toezicht. De verdwijning van Suszek in maart 2022 is nog altijd niet opgelost, en juist dat spoor is nu samengevoegd met het onderzoek naar Zondacrypto. Ook de arrestatie van een andere verdachte in dezelfde Zondacrypto-zaak laat zien hoe breed het Poolse onderzoek inmiddels is geworden.
