Schemat Ponziego

Schemat Ponziego to oszustwo inwestycyjne, w którym wpłaty nowych uczestników służą do wypłat dla wcześniejszych uczestników. Oznacza to, że zyski nie pochodzą z rzeczywistej działalności.

Czym jest schemat Ponziego?

Organizator często obiecuje wysokie lub gwarantowane zyski. Pierwsi uczestnicy czasem rzeczywiście otrzymują wypłaty. Budzi to zaufanie i przyciąga kolejne osoby.

Ich wpłaty służą następnie do wypłat dla wcześniejszych uczestników. System działa tylko tak długo, jak napływają nowe środki. Gdy napływ nowych środków maleje, często brakuje pieniędzy na wypłaty. Uczestnicy mogą wtedy stracić swoje środki.

Przykład schematu Ponziego

Załóżmy, że organizator obiecuje inwestycję ze stałą stopą zwrotu. Pierwsi uczestnicy otrzymują wypłaty, ale nie pochodzą one z rzeczywistych zysków. Środki pochodzą z wpłat osób, które dołączają później.

Gdy mniej nowych osób wpłaca pieniądze, organizator nie może już wypłacać środków. Wtedy cała konstrukcja się rozpada.

Dlaczego schematy Ponziego są istotne w świecie krypto?

Konstrukcje przypominające schemat Ponziego mogą pojawiać się w projektach kryptowalutowych, na przykład w DeFi. DeFi to zbiorcza nazwa usług finansowych opartych na kryptowalutach, które nie wymagają tradycyjnego pośrednika. Podobne cechy mogą mieć też fałszywe ICO, czyli oferty nowych tokenów.

Zwracaj uwagę na obietnice wyjątkowo wysokich lub gwarantowanych zysków. Sygnałami ostrzegawczymi są również niejasny model zarabiania, wymijające wyjaśnienia i problemy z wypłatą środków. Taki sygnał sam w sobie nie dowodzi oszustwa, ale warto przyjrzeć mu się dokładniej.

Schemat Ponziego nie jest dokładnie tym samym co piramida finansowa. W schemacie Ponziego organizator zwykle pozyskuje nowych uczestników. W piramidzie finansowej sami uczestnicy muszą przyciągać kolejne osoby.