RBI houdt vast aan cryptoverbod ondanks belastingzorgen

De centrale bank vreest risico’s voor banken en de roepie, terwijl de belastingdienst wijst op onderrapportage via offshore exchanges en p2p-handel.

Korte samenvatting

• De Reserve Bank of India blijft tegen crypto en wil banken en financiële instellingen weghouden van crypto-assets en privé uitgegeven stablecoins.
• De Indiase belastingdienst waarschuwt voor grote nalevingsgaten, omdat veel cryptowinsten niet worden opgegeven en offshore handel lastig te volgen is.
• Autoriteiten vrezen dat brede crypto-adoptie kapitaaluitstroom en extra druk op de toch al kwetsbare externe balans van India kan veroorzaken.

De Reserve Bank of India houdt vast aan een koers die in de praktijk neerkomt op een cryptoverbod, terwijl de Indiase belastingdienst waarschuwt voor grote nalevingsgaten. Dat blijkt uit overheidsdocumenten die Reuters heeft ingezien. De lijn blijft hard, ook nu tokenization, stablecoins en strategische reserves wereldwijd steeds vaker door overheden en investment banks worden omarmd.

RBI blijft fel tegen crypto

De centrale bank wil al langer dat banken en financiële instellingen geen crypto assets of privé uitgegeven stablecoins aanhouden, verhandelen of eraan blootstaan. Volgens de RBI moet dat contagionrisico’s voor het bredere financiële systeem beperken. De bank is bovendien niet alleen kritisch op dollar-pegged tokens, maar ook op rupee-pegged stablecoins, omdat die volgens haar seigniorage kunnen aantasten en stress kunnen veroorzaken wanneer de markt onrustig wordt.

Die terughoudendheid past in een bredere Indiase houding die al jaren weinig ruimte laat voor de cryptosector. Sinds het Hooggerechtshof het verbod van de RBI uit 2018 vernietigde, opereert de markt in een grijs gebied: crypto is niet volledig illegaal, maar ook niet duidelijk gereguleerd. Een wetsvoorstel uit 2021 om private cryptocurrencies te verbieden werd nooit ingediend en beleidsdiscussies zijn herhaaldelijk uitgesteld.

Belastingdienst ziet grote gaten

De zorgen van de overheid gaan verder dan financiële stabiliteit. De belastingdienst vreest brede onderrapportage, vooral omdat transacties via offshore exchanges en peer-to-peer platforms lastig te volgen zijn, zeker wanneer ze in roepies worden afgerekend. In het boekjaar tot en met maart 2023 gaf minder dan een kwart van de 645.000 mensen die crypto verhandelden die winst op in de belastingaangifte.

Dat maakt handhaving ingewikkeld in een land waar bijna 39 miljoen mensen crypto bezitten, op een bevolking van bijna 1,5 miljard. Samen vertegenwoordigen die beleggers ongeveer $2,1 miljard (€1,8 miljard) aan digitale assets, gemeten in mei. Voor Europese lezers laat dit zien hoe groot de kloof kan zijn tussen adoptie en regulering: zelfs bij grote gebruikersaantallen kan een overheid nog steeds kiezen voor strikte beperking in plaats van duidelijke marktinbedding.

Druk door externe kwetsbaarheid

India’s weerstand tegen crypto hangt ook samen met de macro-economische kwetsbaarheid van het land. De economie leunt zwaar op energie-importen en kampt met aanhoudende current account deficits. Toen spanningen met Iran de olieprijs opdreven, liep de energierekening op en zakte de roepie naar recordniveaus. Autoriteiten vrezen dat brede crypto-adoptie kapitaaluitstroom kan versnellen buiten het traditionele banksysteem om, wat de externe balans verder onder druk zou zetten.