Senaat kan Trump niet blokkeren bij SBF-gratie
De unanieme Senaatsresolutie tegen gratie voor de ex-FTX-topman is vooral symbolisch: de Amerikaanse grondwet laat presidentiële clemency vrijwel volledig bij het Witte Huis.
Korte samenvatting
- De Amerikaanse Senaat nam unaniem een niet-bindende resolutie aan tegen gratie voor Sam Bankman-Fried.
- Juridisch kan de Senaat een eventuele gratie van Donald Trump niet blokkeren.
- De grondwet geeft de president vrijwel volledige bevoegdheid om federale gratie te verlenen.
De Amerikaanse Senaat heeft een resolutie aangenomen tegen gratie voor Sam Bankman-Fried, maar juridisch verandert dat weinig. Als Donald Trump besluit de voormalige FTX-topman gratie te verlenen, kan de Senaat dat niet tegenhouden. De grondwet geeft de president in dit soort zaken vrijwel volledige ruimte, en een niet-bindende resolutie heeft daar geen directe invloed op.
Senaat stuurt politiek signaal
De resolutie, S. Res. 772, werd unaniem aangenomen en was ingediend door Cynthia Lummis en Ruben Gallego. Beide senatoren leiden de subcommissie voor digitale assets binnen de Senaatscommissie voor Bankzaken. In de tekst staat dat Bankman-Fried onder geen enkele omstandigheid gratie of strafvermindering zou moeten krijgen.
De stap volgde op zijn formele verzoek om gratie, dat hij in 2026 indiende bij het Office of the Pardon Attorney van het Amerikaanse ministerie van Justitie. Dat verzoek ligt nog altijd ter beoordeling. Lummis stelde daarbij dat de FTX-oprichter klanten miljarden heeft ontnomen om extravagant te kunnen uitgeven, en daarna gratie zocht om aan verantwoordelijkheid te ontkomen.
Waarom de wet weinig ruimte laat
De juridische basis ligt in Article II, Section 2, Clause 1 van de Amerikaanse grondwet. Die bepaling geeft de president de bevoegdheid om gratie te verlenen voor federale misdrijven, met uitzondering van impeachmentzaken. De Supreme Court heeft die macht herhaaldelijk breed uitgelegd en geoordeeld dat het Congres die niet kan beperken.
Een vaak aangehaalde uitspraak komt uit Ex parte Garland uit 1866, waarin het hof stelde dat het Congres de werking van een pardon niet kan beperken en ook geen categorieën daders kan uitsluiten van die bevoegdheid. Ook een recentere poging om die macht politiek in te perken laat zien hoe lastig dat is: in 2026 diende afgevaardigde Don Bacon de Pardon Integrity Act in, een voorstel dat het Congres meer zeggenschap over presidentiële gratie zou geven, maar zulke wijzigingen stuiten op zware constitutionele drempels.
Wat dit betekent voor de cryptosector
Voor Europese crypto-volgers is dit vooral relevant omdat het laat zien hoe sterk de politieke en juridische nasleep van grote crypto-wetgeving in de Senaat nog steeds doorwerkt. Trump heeft in januari nog gezegd dat hij geen plannen had om Bankman-Fried gratie te verlenen, maar hij heeft eerder wel clemency verleend aan cryptofiguren als Changpeng Zhao en Ross Ulbricht. De uitkomst ligt daarmee volledig bij het Witte Huis, terwijl de Senaat vooral een politiek signaal afgeeft.
