IMF waarschuwt: dollarstablecoins kunnen valutacrisis versnellen

Het IMF ziet vooral risico bij vaste wisselkoersen: de zichtbare USDT-prijs kan in landen als Bolivia een vlucht naar dollars versnellen. Dat maakt stablecoins tegelijk nuttig én gevaarlijk in valutastress.

Korte samenvatting

• Het IMF waarschuwt dat dollarstablecoins een valutacrisis kunnen versnellen in landen met een overgewaardeerde vaste wisselkoers.
• Volgens het paper kan de zichtbare stablecoinprijs parallelmarkten samenbrengen en huishoudens sneller naar dollars laten vluchten.
• In Bolivia werden transacties met virtual assets na versoepeling van regels twaalf keer groter en werd USDT een dagelijkse referentie voor de parallel dollar.

Een nieuw working paper van het Internationaal Monetair Fonds stelt dat dollarstablecoins een valutacrisis kunnen versnellen in economieën die een overgewaardeerde vaste wisselkoers proberen vast te houden. Volgens het IMF kan een zichtbare stablecoinprijs verspreide signalen uit parallelmarkten samenbrengen, waardoor huishoudens sneller tegelijk naar dollars kunnen vluchten.

Stablecoins als prijssignaal

In landen waar de officiële wisselkoers ver van de marktprijs ligt, ontstaat schaarste aan vreemde valuta. De handel verschuift dan naar parallelmarkten, waar straatdealers, brokers en banken vaak verschillende koersen hanteren. Het IMF zegt dat een dollar-pegged token zoals Tether die versnippering doorbreekt, omdat de prijs op crypto exchanges continu zichtbaar is en daardoor als gemeenschappelijk referentiepunt gaat werken.

Dat kan in rustige periodes nuttig zijn. Huishoudens krijgen dan makkelijker toegang tot dollars en kunnen hun positie beter afdekken. Maar precies diezelfde publieke prijs kan ook een run coördineren, omdat veel marktpartijen tegelijk op hetzelfde signaal reageren.

De paper noemt dat een state-dependent effect: stablecoins verhogen de welvaart in kalme omstandigheden, maar vergroten het crisico zodra een peg sterk uit lijn raakt. Het IMF waarschuwt al langer dat stablecoins currency substitution kunnen aanjagen, waardoor de vraag naar lokale valuta afneemt en de monetaire soevereiniteit onder druk komt te staan.

Bolivia laat het effect zien

Als voorbeeld noemt het paper Bolivia. De centrale bank versoepelde in juni 2024 de beperkingen op transacties met virtual assets, waarna zulke transacties in het financiële systeem tussen juli 2024 en mei 2025 twaalf keer zo groot werden. De USDT-koers tegenover de boliviano werd daarna een dagelijkse referentie voor de parallel dollar, en de centrale bank begon zelfs USDT-prijzen op haar website te publiceren.

Dat past bij bredere zorgen van het IMF over stablecoins. De instelling heeft eerder gewaarschuwd dat ze betalingssystemen kunnen fragmenteren als interoperabiliteit tekortschiet, en dat ze kapitaalstromen volatieler kunnen maken wanneer kapitaalcontroles worden omzeild. Voor landen met een vaste wisselkoers is dat relevant, omdat een stabiele token in de praktijk juist een extra kanaal kan worden voor valutadruk.

Wat het IMF-model suggereert

Tan simuleert drie economieën: een cash-only markt, een stablecoinmarkt die alleen toegangskosten verlaagt, en een variant waarin ook de publieke prijs scherper wordt. In zijn model loopt de gemiddelde crisisblootstelling op van 3,9 procent in de cash-only economie naar 7,4 procent in de volledige stablecoinvariant. Bij de zwaarste misalignments stijgt dat naar 12,9 procent.

De paper laat tegelijk zien waarom het debat lastig blijft. De welvaartswinst piekt rond 1,2 procent in rustige omstandigheden, maar slaat bij sterke misalignment om naar negatieve uitkomsten. Voor Europese crypto-volgers is vooral relevant dat dit soort analyses de discussie over stablecoin-regels verder kan aanscherpen, zeker nu overheden en toezichthouders wereldwijd frameworks uitwerken voor dollarstablecoins en hun rol in het betalingsverkeer. In Europa staat die discussie ook al op scherp, omdat de Europese Commissie MiCA opnieuw bekijkt met stablecoins centraal in het debat.