Perpetual swaps domineren crypto en sturen prijsontdekking

Perps bepalen inmiddels het grootste deel van de cryptohandel, met funding rates en liquidaties als kern van prijsontdekking op Bitcoin en Ethereum.

Korte samenvatting

• Perpetual swaps zijn uitgegroeid tot het dominante handelsinstrument in crypto en verwerken naar schatting $40 biljoen tot $50 biljoen per jaar.
• Perps hebben geen einddatum; funding rates elke acht uur houden de contractprijs dicht bij de spotprijs.
• In 2025 verwerkten de tien grootste perpetual swap exchanges samen $92,9 biljoen aan volume, wat de verschuiving naar derivaten onderstreept.

Perpetual swaps, beter bekend als perps, zijn uitgegroeid tot het dominante handelsinstrument in crypto. Ze verwerken naar schatting $40 biljoen (€35,1 biljoen) tot $50 biljoen (€43,9 biljoen) per jaar en zijn daarmee veel groter dan spot trading. Voor professionele traders, hedge funds en particuliere speculanten zijn perps vaak de eerste keuze als ze leveraged exposure op Bitcoin of Ethereum willen zonder de onderliggende coin te bezitten.

Waarom perps anders werken

De logica achter perps komt voort uit de beperkingen van klassieke futures. In traditionele markten loopt een futurescontract af op een vaste datum, waarna traders hun positie moeten doorrollen als ze exposure willen houden. In de vroege cryptomarkt zorgde dat voor problemen, onder meer doordat futures vaak boven de spotprijs van Bitcoin handelden, wat retail traders in de war bracht.

BitMEX, de derivatenbeurs van Arthur Hayes en Ben Delo, probeerde dat eerst op te lossen met steeds kortere looptijden, van kwartaalcontracten naar maand-, week- en zelfs 24-uurs expiries. De doorbraak kwam pas in mei 2015, toen BitMEX de perpetual swap lanceerde: een contract zonder einddatum. Daardoor kan een positie uren, dagen of jaren openblijven, zonder settlement of rollover.

Funding houdt de prijs in lijn

Zonder expiry zou de contractprijs makkelijk kunnen losraken van de spotprijs. Daarom gebruikt de markt de funding rate, een mechanisme waarbij elke acht uur geld wordt overgemaakt tussen longs en shorts. Staat de perp boven spot, dan betalen longs shorts. Staat de perp onder spot, dan draait dat om. De exchange zelf pakt daar geen cut op.

Dat systeem houdt de prijs dichter bij de onderliggende markt en maakt grote afwijkingen duurder om vast te houden. Market makers spelen daar ook op in door de perp te shorten en tegelijk spot te kopen wanneer er een duidelijke premium ontstaat. In 2025 verwerkten de tien grootste perpetual swap exchanges samen al $92,9 biljoen (€81,6 biljoen) aan volume, een stijging van 64,6 procent ten opzichte van 2024. Dat onderstreept hoe sterk prijsontdekking in crypto inmiddels naar derivaten is verschoven.

Waarom dit relevant blijft

Voor Europese crypto readers is dit relevant omdat perps niet langer een nicheproduct zijn, maar een kernonderdeel van de marktstructuur. De opkomst van gedecentraliseerde platforms zoals Hyperliquid laat bovendien zien dat kapitaal steeds vaker zoekt naar alternatieven voor centrale exchanges, mede door kapitaalefficiëntie en het brede aanbod aan verhandelbare assets. Tegelijk groeit de discussie of dit derivatenmodel ook buiten crypto verder kan worden toegepast, bijvoorbeeld op traditionele aandelen of tokenized assets. Dat bredere productaanbod is ook zichtbaar bij grote handelsplatformen: Coinbase breidt uit met derivaten om minder afhankelijk te worden van handelskosten.

De aantrekkingskracht van perps zit ook in leverage. Sommige platforms boden in de hoogtijdagen hefboom tot 100 keer, waardoor een kleine koersbeweging al grote winst of verlies kon opleveren. Om dat risico te beheersen, gebruiken exchanges automatische liquidatiesystemen die posities sluiten voordat het saldo negatief wordt. Juist die infrastructuur, van funding tot liquidatie-engine, heeft perps gemaakt tot een van de meest gebruikte beleggingsinstrumenten in de cryptomarkt.